فرصتی برای وحدت واقعی

به قلم : سیّد سراج الدین میردامادی

پادرمیانی امام جمعه اهل سنت زاهدان جناب مولوی عبدالحمید در ماجرای آزاد سازی مرزبانان گروگان گرفته شده شرق کشور از سوی گروهک تروریستی جیش العدل بار دیگر نقش روحانیت مردمی اهل سنت در حل یک بحران انسانی مهم در منطقه فوق العاده محروم سیستان و بلوچستان را برجسته کرد.

اختلاف میان شیعه و سنی از دیرباز در شمال افریقا و خاورمیانه بویژه در مناطقی که از نظر جغرافیایی شیعیان و اهل سنت همسایه یکدیگر هستند وجود داشته است. اختلافاتی که گاهی به حد تنش و درگیری و خشونت می رسد و هر دو طرف دعوا ، ستیزه گران و بهانه جویان و بهانه سازانی دارند که با فقدان عقل و تدبیر و بردباری و فهم عمیق از حقیقت اسلام خیلی زود شعله های خشونت و کشتار و قتل بالا می گیرد و حس انتقام مقدس همچون بنزینی بر روی آتش شعله ور شده بحران را دامنه دارتر و فاجعه را دردناکتر می نماید.

سخنرانان و خطبای تندرو که جز با ادبیات تکفیر و لعن منطق دیگری ندارند همواره هیزم های این آتش هستند و عوامِ عصبی که از دین و دینداری جز جمود و تحجر برداشت دیگری ندارند زود دست به سلاح می شوند و به گمان باطل خود با کشتن هر نفر از کفّار طرف مقابل جواز ورود به بهشت را برای خود به ارمغان می آورند. افسوس که حقیقت ناب اسلام راستین که جز شریعت عقل و تدبیر و تسامح و گفتگو نیست در این کشاکش جهل و خشونت همواره مغفول  و عنصر عقل و تدبیر و مدارا و گفتگو در میان ستیزه جویان مفقود و مظلوم است.

عراق ، پاکستان ، افغانستان ، سوریه ، عربستان سعودی و مناطقی از شرق ایران کشورهایی هستند که بیشترین قربانی نزاعهای مذهبی میان شیعه و سنی را بخود دیده اند و گویا  روزنه امید چندانی برای پایان این همه خشونت فرقه ای دیده نمی شود. در این میان عراق و پاکستان دو کشوری هستند که بیشترین آمار قربانیان جنگ و نزاع میان شیعه و سنی را دارا می باشند.

پشت پرده اختلاف

بی تردید تمام ماجرای اختلاف شیعه و سنی آنچه دیده می شود نیست. در سطح آشکار و مرأی تراژدی همواره ماجرا از بهانه سازان قاصر یا مقصر آغاز می شود. نوشته یا سخنرانی مکتوب یا در شکل فیلم و یا فایل صوتی از یک روحانی کم سوادِ تندرو در توهین به مقدسات شیعه یا سنی انتشار پیدا می کند و طرف مورد هجمه واقع شده و یا حداقل طرفی که برداشت توهین و اسائه ادب کرده است به انتقام ، باورمندان به مذهب توهین کنندگان را در یک انفجار یا تیراندازی مستقیم به تلافی عمل اهانت آمیز صورت گرفته شده به قتل می رساند. این حمله مرگبار گاهی در شکل گروگان گیری و یا انفجار در اماکن مقدس طرف مقابل هم دیده شده است.

فارغ از اینکه به توطئه پنداری معتقد باشیم یا اصل توهم توطئه در پدیده های سیاسی و اجتماعی را قبول داشته باشیم با نگاهی ساده می توان این نزاع و خشونت را برخواسته از جهل دو طرف دانست و در واقع قربانیان دو طرف نزاع و خشونت قربانی جهل و جمود خود و یا طرف مقابل محسوب می شوند اما با نگاهی عمیق تر می توان دستهای پنهان و آشکار برخی علمای سلفی ، حوزه های علمیه دینی برخی کشورهای عربی و نیز تحریک و پول و هدایت برخی مقامات دول عربی از جمله عربستان سعودی و امارات و قطر را هم دید.

در این میان شبکه های ماهواره ای فارسی و عربی زیادی برای تشدید این تنش بکار افتاده اند و ادبیات نفرت و توهین و هتاکی را روزانه تولید و به خورد مخاطبان غافل می دهند و عملا تبدیل به توپخانه جنگ و نزاع براه افتاده شده از سوی برخی دول عربی شده اند.

فتاوای اختلاف برانگیز

از جمله مواردی که می توان به عنوان منشآ اختلافات شیعه و سنی یاد کرد فتاوای اختلاف برانگیز برخی علما و مفتیان سنی دائر بر تکفیر و تفسیق شیعیان است.

از جمله مشهورترین فتاوای اختلاف برانگیز می توان به فتوای شیخ عبدالله بن عبدالرحمن جبرین از اعضای شورای عالی افتاء در حجاز اشاره نمود که شیعیان و علاقه مندان عترت پیامبر اکرم (ص) را تکفیر کرده و خوردن گوشت ذبح شده توسط شیعیان را حرام اعلام کرده و این در حالی است که اهل سنت ذبیحه اهل کتاب را حلال می دانند!.

در این فتوا که حدودا مربوط به ۲۳ سال قبل است شیخ عبدالرحمن جبرین ، شیعیان را رافضی خوانده و به دلیل اینکه شیعیان در راحت و سختی امام علی (ع) را می خوانند و حتی در طواف و عرفات و سعی بین صفا و مروه آنحضرت و پسران ایشان را یاد می کنند مشرک و مرتد از اسلام دانسته و شیعیان را مستحق قتل می داند.

همین مفتی وهابی سالها بعد فتوایی در زمینه وجوب تخریب اماکن مقدسه شیعه هم صادر کرد که در محافل سلفی و وهابی بسیار انعکاس داشت و منشآ اختلافات فرقه ای و تنش و بحران میان شیعیان و اهل سنت شد و قربانیان زیادی بر جای گذاشت.

از حق و انصاف نباید گذشت که علما و مراجع طراز اول شیعه هرگز فتوایی شبیه آنچه از این مفتی سعودی ذکر شده در تکفیر و تفسیق معتقدات و مقدسات عزیزان اهل سنت صادر نکرده اند و آنچه به ندرت از سوی روحانیون کم سواد برخی شهرستانها جسته و گریخته علیه اهل سنت گفته و نوشته شده  از سوی مراجع عالیقدر شیعه در قم و نجف هرگز تایید نشده است.

وحدت و مراجع شیعه

در پاسخ به فتوای غریب مفتی وهابی فوق الذکر مرحوم آیت الله العظمی منتظری با نگارش نامه سرگشاده ای به موارد اتهامی به شیعه پاسخ دادند از جمله در مقدمه نامه خود مرقوم فرمودند : ” بر کسی پوشیده نیست که شخص نامبرده اولین کسی نیست که در جهت خدمت به سیاست شیطانی اجانب و بیگانگان که شعارشان همواره ” تفرقه بیانداز و حکومت کن ” می باشد کمر به شکستن وحدت مسلمانان  و روشن کردن آتش فتنه و اختلاف بین مسلمین بسته است ، بلکه پیش از او افراد زیادی بوده اند که چنین خدمت بزرگی را به اجانب و شیاطین نموده اند. شخص نامبرده و امثال او به جای آن که حملات خود را متوجه کسانی سازد که بر خلاف دستور صریح قرآن کریم ، یهود و نصاری را دوست و همپیمان خود قرار داده و کشورهای اسلامی را زیر سلطه کفار و اجانب در آورده اند، حملات ظالمانهء خود را متوجه شیعیان مظلوم کرده که به منظور عمل به حدیث شریف ثقلین همواره پیروان و دوستداران عترت طاهره پیامبر اکرم اسلام (ص) می باشند.”

سالها قبل مرحوم حضرت آیت الله العظمی بروجردی موسس حوزه علمیه قم هم نسبت به وحدت عملی شیعه و سنی گامهای ماندگاری برداشتند و بنیانگذار جمهوری اسلامی حضرت امام خمینی(ره) هم با نامگذاری هفته وحدت گام بزرگی در رفع موانع جدی برداشتند.

الازهر منادی وحدت

دانشگاه الازهر مصر از قدیمی ترین مراکز علمی جهان اسلام و منادی وحدت شیعه و سنی بوده است. اخیرا دکتر احمد طیب رئیس دانشگاه الازهر مصر در گفتگو با شبکه نیل مصر مطالبی درباره عقاید شیعه و سنی مطرح کرده است که در فرایند وحدت عملی شیعه و سنی بسیار حائز اهمیت محسوب می گردد. خبرنگار شبکه نیل از شیخ احمد طیب می پرسد آیا به نظر شما عقاید شیعه مشکل ندارد؟ شیخ طیب جواب می دهد: نه چه مشکلی دارند، ۵۰ سال پیش شیخ شلتوت فتوا داده است که شیعه مذهب پنجم اسلام و مانند مذاهب دیگر است.

وقتی خبرنگار از شیخ احمد طیب می پرسد ؛ فرزندان ما در حال شیعه شدن هستند چه باید بکنیم؟ شیخ جواب می دهد : خوب بشوند مگر کسی از مذهب حنفی به مالکی برود ما اشکالی به او می‌گیریم؟ خوب این‌ها هم از مذهب چهارم به مذهب پنجم رفته‌اند.

در ادامه خبرنگار می پرسد : شیعیان با ما در حال قوم و خویشی هستند و با فرزندان ما ازدواج می‌کنند. که شیخ احمد طیب در پاسخ می گوید: چه اشکالی دارد، بین مذاهب ازدواج آزاد است. خبرنگار ادامه می دهد : می‌گویند شیعیان قرآنشان فرق می‌کند که شیخ طیب پاسخ می دهد: این حرف‌ها خرافه پیرزن‌ها است. قرآن شیعیان با ما هیچ فرقی ندارد و حتی رسم‌الخطشان نیز مانند قرآن ما است.

خبرنگار می پرسد: ۲۳ روحانی از یک کشور (عربستان) فتوا داده‌اند که شیعیان کافرند، رافضی هستند رئیس قدیمی ترین و معتبر ترین دانشگاه عالم اسلام پاسخ می دهد: برای مسلمین جهان فقط‌ الازهر می‌تواند فتوا دهد و فتوای آنها اعتباری ندارد. خبرنگار می پرسد: پس این اختلافاتی که بین شیعه و سنی مطرح می‌کنند چیست؟ شیخ الازهر پاسخ می دهد: این اختلافات سیاست خارجی است و می‌خواهد بین شیعه و سنی اختلاف بیاندازد.

باز خبرنگار می پرسد : شیعیان که ابوبکر و عمر را قبول ندارند، چگونه می‌گویید این‌ها مسلمان هستند؟ شیخ طیب پاسخ می دهد: بله قبول ندارند، اما مگر اعتقاد به ابوبکر و عمر جزو اصول دین اسلام است؟ قصه ابوبکر و عمر یک قصه تاریخی است و تاریخ به اصول اعتقادات ربطی ندارد . خبرنگار که از این جواب جا خورده بود می پرسد: شیعیان یک ایراد دارند آن هم این که می‌گویند امام زمانشان از ۱۰۰۰ سال پیش هنوز زنده است که شیخ طیب پاسخ می دهد : خوب ممکن است چرا ممکن نباشد، ولی دلیلی ندارد ما اعتقاد آنان را داشته باشیم.

خبرنگار در انتها می پرسد: آیا ممکن است کودک ۸ ساله امام باشد؟ شیعیان معتقدند کودک ۸ ساله امام شده است که شیخ جواب می دهد : وقتی یک طفل در گهواره پیغمبر بشود اینکه یک کودک ۸ ساله هم امام باشد عجیب نیست، هرچند ممکن است ما به عنوان اهل تسنن این اعتقاد را قبول نداشته باشیم؛ اما این موضوع به اسلام آنها صدمه‌ای نمی‌زند و آنها مسلمانند.

راه حل عملی وحدت

بی تردید علمای اعتدال گرا ، روشن بین و وحدت گرای شیعه و سنی می توانند یکی از عوامل بسیار مهم در فرایند وحدت شیعه و سنی باشند. نقش علمای میانه رو در شیعه و سنی می تواند ترمز افراط گری تکفیری ها باشد و مسئولان باید به این نقش توجه و عنایت ویژه داشته باشند.

نقش مولوی عبدالحمید در میان اهل سنت ایران و نیز شیخ احمد طیب در دانشگاه الازهر می تواند وسیله ای باشد تا افراطیون مسلح تکفیری و سلفی بیش از پیش منزوی و نزد مردم مناطق سنی نشین رسوا و مطرود گردند.

همچنین علما و مراجع شیعه که بر منهج مرحوم آیت الله بروجردی و امام خمینی (ره) گام بر می دارند و منادی وحدت اسلامی هستند باید میدان دار باشند و خرافات و سنتهای انحرافی توهین و لعن به خلفای راشدین را نهی و منع کنند و اجازه ندهند امنیت و آرامش و وحدت مسلمین بازیچه دست کج فهمی منبری های عوام بشود.

از سوی دیگر باید مطالبات بحق اهل سنت مورد توجه قرار بگیرد و دولت و نهادهای مسئول پا را از شعارهای کلیشه ای فراتر گذاشته و انتظارات مردم مناطق جنوب و جنوب شرقی ، غرب و جنوب غربی کشور و عموما مرز نشینان اهل سنت که قرنها زحمت پاسداری از مرزهای کشورمان را نیز بر عهده دارند را برآورده نمایند.

نوشته شده توسط خط امام در چهارشنبه, ۲۷ فروردین ۱۳۹۳ ساعت ۹:۵۰ ق٫ظ

۱ نظر

نظر -49 - 0 از 1اولین« قبل بعد  » آخرین 
  1. 0

    سلام
    شبکه وصال که مورد حمایت انگلیس می باشد فیلم هایی از عزاداری ها پخش می کند که در آنجا نوحه های شیعیان را به سنی ها ربط می دهدو می نویسد که منظور از این حرف سنی ها هستند در صورتیکه اینطور نیست . باید ریشه یابی اساسی کردو جلو این رسانه ها را گرفت.

نظر -49 - 0 از 1اولین« قبل بعد  » آخرین 

دیدگاه

Time limit is exhausted. Please reload CAPTCHA.