یکشنبه, ۲۷ آبان ۱۳۹۷

آیا افشای یک تخلف به عامل فشار علیه وزیر علوم تبدیل شد؟

تخلفات آشکار در بورسیه تحصیلی

تخلفات آشکار در بورسیه تحصیلی

میراث به جای مانده از دولت‌های نهم و دهم تنها رشد منفی اقتصادی و تورم بیش از ۴۰ درصدی و مشکلات بین‌المللی ایران نبود. پرونده‌های بزرگی همچون فساد ۳۰۰۰میلیاردی، بابک زنجانی، تأمین اجتماعی، صنعت خودرو، بنیاد شهید، بیمه ایران، پرونده تاجر تبریزی، پرونده قیر و نفت، استخدام‌های بی‌ضابطه و… از جمله پرونده‌های فساد مالی یا اداری است که نام برخی دولتمردان سابق با آنها گره خورده است و در حال رسیدگی قضایی است. از تاریخ ۴ خرداد سال‌جاری یک پرونده دیگر به تخلفات دولت‌های نهم و دهم افزوده شد که هر چه زمان گذشت و رسانه‌ها بیشتر واکاوی کردند، بر حجم تخلفات آن افزوده شد. اینک پرونده بورسیه‌های مقطع دکترا در دو دولت یاد شده به نمادی از تبعیض و اختصاص حق ویژه برای برخی نور چشمی‌ها تبدیل شده است.
هر چند ماجرا به صورت رسمی از ۴ خرداد و در نشست خبری مجتبی صدیقی معاون وزیر علوم و رئیس سازمان امور دانشجویی آغاز شد اما پیش از آن مقامات وزارت علوم دولت یازدهم پی به عمق تخلفات برده و مانع از پذیرش برخی دانشجویانی شده بودند که بدون داشتن شرایط و ضوابط مقرر بورس شده بودند. اعمال فشارها، توصیه‌ها و سفارش‌های پشت پرده به حدی رسید که در تاریخ یاد شده، صدیقی معاون وزیر علوم در یک نشست خبری گفت: «احساس کردیم اگر بحث نکنیم بدهکار نیز می‌شویم.» بر اساس آمار رسمی رئیس سازمان دانشجویان از سال ۱۳۸۵ تا سال ۱۳۹۲(دوران وزارت محمد مهدی زاهدی و کامران دانشجو)، ۷۳ دانشجو با معدل کارشناسی زیر ۱۴ و ۷۰‌ نفر با معدل کارشناسی‌ارشد زیر ۱۶ به دانشگاه‌های خارج از کشور اعزام شده‌اند. ۲۲۸‌نفر بورسیه خارج به داخل کشور با معدل کارشناسی زیر ۱۴ و ۳۰۵ دانشجو بورسیه خارج به داخل با معدل کارشناسی‌ارشد زیر ۱۶ جذب دانشگاه‌های داخل کشور شده‌اند. همچنین ۲۳۵‌نفر دانشجوی بورسیه خارج از کشور به داخل کشور دارای معدل نامعلوم بوده‌اند و ۳۲۵‌نفر دیگر نیز فاقد شرایط سنی برای بورس بودند. (سن آنها بالای ۳۳ سال بوده است) معاون وزیر علوم همچنین اعلام کرد سه‌هزارودو دانشجو بدون شرکت در آزمون ورودی بورسیه دوره دکترا شده‌اند.
علامت سؤال بزرگ مقابل جبهه پایداری
با اعلام رسمی این تخلف بزرگ که بازتاب گسترده‌ای در رسانه‌ها و مجامع علمی و افکار عمومی یافت، زمزمه استیضاح وزیر علوم شنیده شد و این علامت سؤال بزرگ پیش آمد که چرا برخی نمایندگان مجلس به عنوان یکی از نهادهای نظارتی به جای استقبال از آشکار کردن یک پرونده بزرگ تخلف در مسیر مخالف گام بر می‌دارند؟ نکته قابل تأمل‌تر دیگر اینکه تعداد قابل توجهی از استیضاح‌کنندگان عضو یا همسو با جبهه پایداری و از حامیان گفتمان دولت قبل هستند که در ظاهر از مبارزه با فساد دفاع می‌کنند اما در مقابل این فساد اعلام شده واکنش انفعالی داشته و بر وزیر علوم خرده گرفتند که چرا چنین موضوعی را رسانه‌ای کرده است.
محمد مهدی زاهدی رئیس کمیسیون آموزش و تحقیقات مجلس – که بخشی از اتهامات این پرونده در صورت اثبات متوجه دوره مسئولیت وی به عنوان وزیر علوم دولت نهم است- در واکنش به انتشار این آمار و ارقام به تکذیب آن پرداخت و خبر داد که تنها تعداد معدودی از پرونده‌ها ممکن است مشکلاتی داشته باشند. با وجود توضیحات زاهدی و کامران دانشجو وزیر علوم دولت دهم، رسانه‌ها و مجامع علمی به همراه افکار عمومی دست بردار نبودند. اکثریت مجلس هم در راستای انجام وظایف قانونی خود بر پیگیری این پرونده تأکید کردند و در نهایت این پیگیری‌ها منجر به تشکیل کمیته پنج نفره‌ای در کمیسیون مجلس شد. اعضای این کمیته عبارتند از: عباس مقتدایی، رضا صابری، علی اصغر زارعی، جواد هروی و قاسم جعفری. زاهدی ۲۲ مرداد در گفت‌و‌گو با فارس مدعی شد در بررسی‌هایی که در این خصوص در کمیته ۵ نفره صورت گرفته و تا به اینجای کار که هزار و ۵۰۰ نفر از بورسیه‌ها بررسی شدند، مشکلی از نظر قانونی وجود نداشته است و البته این رسیدگی‌ها ادامه دارد.
همه پرونده‌ها مشکل قانونی دارد
برخلاف این اظهارات زاهدی، جواد هروی رئیس کمیته آموزش عالی مجلس و عضو کمیته ۵ نفره در گفت‌و‌گو با روزنامه ایران تصریح کرد که همه پرونده‌های یاد شده دارای مشکل قانونی است. به گفته وی، از آنجا که برای این دسته از دانشجویان آزمون برگزار نشده و به جای آن برخی ملاک‌ها و ضابطه‌های «من درآوردی» تعیین شده، باید از ادامه تحصیل این دانشجویان جلوگیری کرد. او تصریح کرد: پرونده تخلفات بورسیه از سوی سازمان بازرسی کل کشور، دیوان محاسبات و کمیته آموزش عالی مجلس در حال پیگیری است. ما در کمیته آموزش عالی مجلس هنوز مشغول بررسی این پرونده هستیم. بر اساس مشاهدات و مستندات موجود، نظر من بر این است که تخلفات محرز و آشکار است و همه این ۳ هزار نفر اصلاً حق ادامه تحصیل نداشتند. در جلسه قبلی کمیته نظرم را گفتم و همچنان اصرار دارم که همه بورسیه‌ها غیرقانونی بوده است. اگر با این روند کسانی ادامه تحصیل داده‌اند الان باید جلوی استخدام آن‌ها در هیأت علمی دانشگاه‌ها گرفته شود.
هر چند پرونده تخلفات بورسیه در حال بررسی است اما در برخی رسانه‌ها و از سوی برخی نمایندگان مطلع جسته و گریخته مصداق‌هایی از تخلفات و برخی نام‌های چهره‌های شناخته شده مرتبط با این پرونده منتشر شده است. در این میان خبرگزاری ایلنا بر اساس اطلاعات خود بخش‌هایی از تخلفات انجام شده را اعلام کرده و نوشته است که برخی مدیران رسانه‌ای منتسب به اصولگرایان، نمایندگان مجلس، اعضای درجه اول خانواده برخی از وزرای دولت احمدی‌نژاد و نیز فرزندان شماری از افراد صاحب‌منصب در فهرست بورسیه‌های غیرقانونی قرار دارند.
نام برخی نمایندگان در فهرست بورسیه‌ها
به نوشته ایلنا، در فهرست بورسیه‌های غیرقانونی نام پسر و داماد یکی از وزرای دولت دهم به چشم می‌خورد که هم‌اکنون نماینده مجلس و جزو استیضاح‌کنندگان فرجی دانا است. طبق اسناد به داماد این نماینده مجلس بورس ادامه تحصیل در امریکا و به پسر وی بورس ادامه تحصیل در کانادا اعطا شده است. مطابق بررسی‌های صورت گرفته در فهرست بورسیه‌های غیرقانونی نام فرزند وزیر علوم دولت دهم نیز دیده می‌شود که با معدل ۱۳ از بورس نخبگان استفاده کرده و اکنون مشغول تحصیل در مقطع دکتراست. سایت پیام نو هم در خبری در همین باره نوشته است که مسئول دفتر و فرزند یک نماینده دیگر مجلس در میان بورسیه‌ها دیده می‌شود که او نیز جزو وزرای دولت نهم بوده و در حال حاضر از استیضاح‌کنندگان فرجی دانا است.
جواد هروی عضو کمیسیون آموزش و تحقیقات مجلس هم درباره ارتباط نمایندگان با پرونده بورسیه‌ها گفته است: « موضوع اصلی این است که درصد زیادی از این نمایندگان به همراه چند نفر دیگر از نزدیکان و اعضای خانواده خود توانسته‌اند از این موقعیت سود ببرند. در برخی موارد مربوط به نمایندگان مجلس کسانی هستند که با ۷ یا ۸ نفر از خانواده و بستگان خود توانسته‌اند این نوع بورسیه‌ها را دریافت کنند». حجت‌الله درویش‌پور عضو دیگر کمیسیون آموزش مجلس هم در همین باره به ایرنا گفته است: « در اسامی بورسیه‌های غیرقانونی، نام برخی نمایندگان نیز وجود دارد و همین موضوع باعث فشار و استیضاح علیه وزیر علوم شده است. اگر وزیر علوم استیضاح شود اسامی بورسیه‌های غیر قانونی که برخی در داخل مجلس در این موضوع دست داشته‌اند را اعلام می‌کنیم. » حامدقادرمرزی یکی دیگر از نمایندگان مجلس هم فاش کرد که تعداد نمایندگانی که از این بورسیه‌ها استفاده کرده‌اند قابل توجه است و البته تعدادی از این نمایندگان برای آن‌که مستقیماً با وزیر علوم درگیر نشوند ترجیح دادند طرح استیضاح را امضا نکنند و در پشت پرده برنامه برکناری رضا فرجی دانا را حمایت کنند.
ارتباط برخی مقامات وزارت علوم با پرونده بورسیه‌ها
علاوه بر تعدادی از نمایندگان که گفته می‌شود مرتبط با پرونده بورسیه‌ها هستند از نقش اساسی برخی مقامات وزارت علوم در دولتهای گذشته نیز یاد شده است. خبرگزاری ایلنا در این باره نوشته است: با توصیه یکی از معاونان وقت وزارت علوم، ۷۰۰ نفر از افراد عضو برخی تشکل‌های دانشجویی و سایر کسانی که با این مجموعه‌ها در ارتباط بوده‌اند برای استفاده از مزایای بورسیه معرفی شده‌اند. برخی سایت‌های خبری هم همین خبر را تأیید کرده و از جمله پیام نو این مقام یاد شده را معاون فرهنگی وقت وزارت علوم خوانده و نوشته است: موضوع بورسیه‌های غیرقانونی دولت سابق ابعاد دیگری را هم شامل می‌شود که دامنه آن به خود دانشگاه‌ها کشیده شده است. از جمله اینکه برخی افراد با استفاده از همین دست موقعیت‌های تحصیلی توانسته‌اند با اخذ مدارک دانشگاهی به مسئولیت‌های قابل توجهی در وزارت علوم دولت سابق برسند. نام برخی از مسئولان دانشگاه‌های کشور نیز در فهرست این بورسیه‌ها وجود دارد. به عنوان مثال در این بین می‌توان به معاون آموزشی یکی از دانشگاه‌های مطرح کشور اشاره کرد که با معدل لیسانس حدود ۱۱ و معدل فوق لیسانس حدود ۱۴ توانسته از چنین موقعیتی برخوردار شود. نام برخی از رؤسای دانشگاه‌های شهرستان‌های کشور نیز در این فهرست آمده است. پیشتر تأیید شده بود که افراد استفاده‌کننده از این بورسیه‌ها توانسته‌اند براحتی به عضویت هیأت‌های علمی دانشگاه‌ها در بیایند. از جمله رؤسای دانشگاههای مرتبط با این پرونده رئیس سابق دانشگاه علامه طباطبایی تهران است که گفته شده نام دو فرزند وی در فهرست بورسیه شده‌ها قرار دارد.
حسن مسلمی نائینی معاون سابق بورس و دانشجویان خارج وزارت علوم هم در گفت‌و‌گو با ایسنا با اعلام اینکه در دولت گذشته افرادی با معدل پایین بورسیه دریافت کرده‌اند، گفت: تمام این افراد با حکم وزیران دولت نهم و دهم بورسیه شدند. وزیری که آیین‌نامه را امضا می‌کند، ممکن است با توجه به شرایط خاصی که خود صلاح می‌داند دستور دهد و برخی افراد هم که معدل پایین دارند، بورسیه دریافت کنند. وی درباره اینکه این دستور از سوی کدام وزرا صادر شده است، گفت: این دستورها از سوی وزرای وقت دولت نهم و دهم صادر شده است و تمام مدارک آن را در جلسه تحقیق و تفحص مجلس ارائه داده‌ام. جواد هروی یکی از اعضای کمیته بررسی‌کننده پرونده یاد شده در مجلس هم تأکید می‌کند که وزرای علوم دولت‌های نهم و دهم باید در این زمینه پاسخگو باشند.
مدیران رسانه‌ای خاص هم بی‌نصیب نماندند
در ادامه بررسی‌ فهرست تخلفات وزارت علوم دولت قبل نام یکی از مدیران رسانه منتسب به جریان اصولگرا نیز برده شده که این روزها با تمام توان پیگیر استیضاح وزیر علوم است. به گزارش خبرگزاری کار ایران، این مدیر رسانه‌ای هم‌اکنون در حال تحصیل در مقطع دکترا در رشته مطالعات منطقه‌ای دانشگاه تهران است که به دلیل کبر سن طبق قانون شرایط استفاده از بورس را ندارد و ایلنا فقط به دلیل ملاحظات حرفه‌ای از ذکر نام این مدیر رسانه‌ای فعلاً خودداری کرده است
عزم جدی دولت برای مقابله با فساد و تبعیض
از آنجا که دولت یازدهم یکی از برنامه‌های اصلی خود را مبارزه جدی با مفاسد اعم از اقتصادی و اداری بدور از شعارزدگی اعلام کرده است، پرونده بورسیه‌ها را با دقت و حساسیت تمام دنبال می‌کند. در جلسه روز چهارشنبه ۲۲ مرداد هیأت دولت، وزیر علوم گزارشی درباره همین موضوع ارائه کرد و هیأت دولت با توجه به نقش مهم علم و فناوری در تحقق پیشرفت کشور و نقش بورس تحصیلی در تأمین منابع انسانی کارآمد برای دانشگاه‌ها، وزارت علوم، تحقیقات و فناوری را موظف به دفاع کامل از حقوق مردم و ساماندهی بورس تحصیلی بر مبنای قانون و حفظ منزلت علمی دانشگاه‌ها و مقابله با تبعیض کرد.
سعد‌الله نصیری معاون پارلمانی وزیر علوم هم در گفت‌و‌گو با ایران از جدیت این وزارتخانه در برخورد با بورسیه‌ها خبر داد و گفت که بعد از اعلام نتایج بررسی‌های مجلس از ادامه تحصیل دانشجویان فاقد شرایط لازم جلوگیری خواهد شد و حتی اگر کسانی تحصیل‌شان پایان یافته و عضو هیأت علمی شده باشند، عضویت آنها در هیأت‌های علمی لغو خواهد شد.
دکتر مجتهدی از استادان برجسته و با تجربه فلسفه دانشگاه تهران در گفت‌و‌گویی البته با محوریت موضوعی دیگر تصریح کرده بود: «برخی فکر می‌کنند مدرک دکترا نوعی یارانه است و باید یارانه دریافت کنند. این انحطاط را نشان می‌دهد. چرا باید کسی که نمی‌خواهد درس بخواند از امکان تحصیل در مقطع دکترا برخوردار شود و از طرف دیگر کسی که شب و روز وقت گذاشته است به دلیل ارزیابی نادرست از این امکان محروم شود…». حکایت اتفاقات رخ داده در وزارت علوم دولتهای نهم و دهم بی‌شباهت با این سخنان این استاد برجسته دانشگاه نیست که گویی برخی امکانات و امتیازات قانونی تعریف شده برای دانشجویان واجد شرایط را حق جناحی و سیاسی خود تعبیر کرده و آن را یارانه دولتی تصور کرده‌اند.

منبع: روزنامه ایران

نوشته شده توسط خط امام در دوشنبه, ۲۷ مرداد ۱۳۹۳ ساعت ۱۰:۳۲ ق٫ظ

دیدگاه

Time limit is exhausted. Please reload CAPTCHA.