جامعه یک شبه دموکرات نمی شود/در انتخابات باید زمینه اعلام و ابراز رای مردم وجود داشته باشد
جامعه یک شبه دموکرات نمی شود/در انتخابات باید زمینه اعلام و ابراز رای مردم وجود داشته باشد

به گزارش خط امام  به نقل از روابط عمومی بنیاد باران، حجت الاسلام والمسلمین سیدمحمد خاتمی در دیدار اعضای انجمن «فرهنگ و سیاست» دانشگاه های شیراز و علامه طباطبایی پس از شنیدن پرسش های متعدد و متنوع دانشجویان با محوریت مسایل روز جامعه، استیضاح وزیر علوم، انتخابات و چگونگی تعامل اصلاح طلبان با دولت و […]

به گزارش خط امام  به نقل از روابط عمومی بنیاد باران، حجت الاسلام والمسلمین سیدمحمد خاتمی در دیدار اعضای انجمن «فرهنگ و سیاست» دانشگاه های شیراز و علامه طباطبایی پس از شنیدن پرسش های متعدد و متنوع دانشجویان با محوریت مسایل روز جامعه، استیضاح وزیر علوم، انتخابات و چگونگی تعامل اصلاح طلبان با دولت و مجلس به مهم ترین پرسش ها پاسخ داد.

** آیا نظارت مجلس در همه دوره ها و نسبت به همه نهادها انجام شده است؟

خاتمی گفت : یکی از مهم ترین رسالت های مجلس، نظارت بر اوضاع و امور است؛ اگر بناست اشکالی به مجلس گرفته شود، این است که آیا این نظارت در همه دوره ها و نسبت به همه نهادها و تشکیلات انجام شده یا با گرایش های خاص سیاسی نسبت به برخی جریانات اعمال شده است؟ آیا این نظارت بر آنچه در دادگاه ها و مجامع امنیتی، سیاسی، نظامی و دولتی می گذرد، اعمال شده یا فقط متوجه برخی جریان ها بوده است؟

خاتمی تصریح کرد: مجلس وظایفی دارد و کسی نباید جلوی این وظایف را بگیرد؛ البته می توان انتظار داشت که این وظیفه ها در چارچوب خواست و مصالح ملی انجام شود نه خواست گروهی اما بالاخره نظارت، سوال و استیضاح وجود دارد و حق مجلس است.

رییس بنیاد باران، فرجی دانا را شخصیتی خوشفکر و برجسته خواند و گفت: شهادت می دهم آقای فرجی دانا اهل سیاست و فکر است اما در مقام رییس دستگاه آموزش عالی به هیچ وجه گرایش های سیاسی خاص خود را اعمال نکرده است و پیگیر حق، مصلحت و توقع دانشگاه بوده است و سعی کرده جلوی تحقیرشدگی دانشگاه، دانشجو و دانشگاهیان را بگیرد؛ تلاش کرده اگر ستمی نسبت به برخی شده، این ستم مرتفع شود و اگر زمینه حضور برای برخی جریان ها به ناحق بسته شده، این زمینه باز شود و اگر خلافی بوده با آن خلاف ها برخورد شود؛ به هرحال اینک مجلس استیضاح کرده و جناب آقای فرجی دانا از وزارت رفته اند.

وی تاکید کرد: مهم این است که آیا دولت محترم رویکردی ویژه در آموزش عالی و بخش های دیگر دارد و بر اساس آن رویکردها عهد و پیمانی با مردم بسته است؛ مهم این است که دولت این رویکردها را حفظ کند و بر عهد خود با مردم بماند که بحمدالله تاکنون چنین بوده است.

وی با اشاره به سخنان رییس جمهوری مبنی بر اینکه با رفتن یک نفر از دولت رویکردها و سیاست های اصلی تغییر نمی کند، بیان کرد: می توان امیدوار بود که تغییر و تحولات و جا به جایی افراد در رویکردها اثر ندارد و روالی که مردم و دانشگاهیان خواسته اند و در حمایت اقشار مختلف و استادان دانشگاه از آقای فرجی دانا نمود یافت، محقق شود؛ آن حمایت ها نشان داد که خواست و جهت فکری دانشگاه چیست و هر وزیر آموزش عالی بیاید باید آن جهت را ادامه دهد و انشاءالله ادامه خواهد داد.

** در انتخابات تصمیمی خارج از ضوابط برای مردم گرفته نشود

رییس جمهور اسبق کشورمان در پاسخ به پرسشی درباره انتخابات آتی بیان کرد: آنچه ما همیشه خواسته ایم، انتخابات آزاد بوده است؛ چه آزادی قبل از انتخابات، چه در جریان انتخابات و بخصوص اینکه تصمیمی خارج از ضوابط برای مردم گرفته نشود و گرایش های مختلف بتوانند آزادانه در انتخابات شرکت کنند و نتیجه هر چه باشد باید مورد قبول قرار گیرد. این خواست جمهوری اسلامی و مردم است.

خاتمی با اشاره به سخنان رهبر معظم انقلاب مبنی بر حق الناس بودن رای مردم تاکید کرد: باید زمینه اعلام و ابراز این حق الناس وجود داشته باشد؛ اگر مردم در جریان انتخابات ببینند هیچ کس متناسب با گرایش های آنها در صحنه نمانده است، این رای اصلا ابراز نمی شود. بنابراین باید بگذاریم مردم با همه گرایش ها بتوانند رایشان را ابراز کنند و این رای خوانده شود و لازم است این تعبیر مهم به شکلی درست اجرایی شود؛ یعنی مردم صاحب رای هستند و این رای، حق الناس است و باید نگهداری شود.

وی با بیان اینکه از تخلف و تقلب سخن نمی گوید، افزود: در نظام جمهوری اسلامی که مدنظر ماست همه گرایش ها باید بتوانند ابراز رای کنند و جریانات باید آزادانه حضور داشته باشند و به بهانه های مختلف حذف نشوند و فقط فرصت فعالیت به برخی جریانات اختصاص نداشته باشد.

خاتمی بیان کرد: باید تلاش شود تا چهره هایی در عرصه بیایند که دارای تخصص و آگاهی هستند اما اصل رای مردم است و امیدوارم یک مجلس معتدل، عقلانی، کارشناس و شجاع که بتواند وظایفش را بخوبی انجام دهد، شکل بگیرد و اینطور تلقی نشود که انقلاب اسلامی در اختیار یک جریان و گروه خاص است و دیگران حق حضور و شرکت ندارند.

رییس جمهوری اسبق کشورمان در پاسخ به پرسشی درباره نقایص قانون اساسی و شعار تحول خواهی جریان اصلاحات بیان کرد: شعار اصلاحات و تحول خواهان و افراد عقلانی و معتدل که به اصل جمهوریت و اسلامیت قانون اساسی اعتقاد دارند، این بوده که قانون اساسی بدون تنازل اجرا شود اما اینکه این قانون اساسی کامل است یا نیست و تامین کننده همه مصالح ملی است؟ قابل بحث است. هیچ دستاورد بشری کامل نیست و این قانون اساسی نیز ممکن است ایراداتی داشته باشد اما باید توجه داشت که قانون اساسی ظرف یکبار مصرف نیست که کنار گذاشته شود.

** جایگاه دموکراسی در عرصه بین المللی

خاتمی این پرسش را در برابر دنیای غرب گذاشت که دموکراسی در عرصه بین المللی چه جایگاهی دارد و چگونه است که اسراییل که با غصب سرزمین های دیگری ایجاد شده و هر روز در حال سرکوب است و حدود 300 کلاهک هسته ای دارد مورد حمایت است اما آن مظلومانی که می خواهند در خانه خود بمانند، تروریست معرفی می شوند؛ این بی عدالتی نیست؟ آیا نظام های دموکرات دنیا که در عرصه داخلی دستاورد داشته اند توانسته اند این دستاوردها را در عرصه بین المللی پیاده کنند.

وی در ادامه به بداخلاقی های موجود در عرصه سیاست اشاره کرد و توضیح داد: در بینش های قدیم مبنای سیاست، فضیلت بود و از دوره ماکیاولی مبنای سیاست، قدرت تعریف شد یعنی حفظ و بسط قدرت ملاک سیاست می شود و دین و اخلاق با این ملاک سنجیده می شود. با این تعریف اگر رفتار غیر اخلاقی و تحقیر انسان موجب حفظ قدرت شود، مجاز است و البته می گوید حاکم باید ریا کند و خود را با فضیلت نشان دهد.

خاتمی با اشاره به اینکه روح سیاست در دوران جدید سودمداری و آن هم سود مادی و حفظ قدرت است بیان کرد: قدرت های بزرگ بر اساس منافع خود تصمیم می گیرند و با صراحت می گویند منافع ما با منافع اسراییل گره خورده است؛ بنابراین از ستم های او هم حمایت می کنند و روزی دیگر می گویند مصالح ما با اتمی شدن ایران سازگار نیست پس مخالفت می کنیم اما با اتمی شدن اسراییل سازگار است.

خاتمی، حفظ قدرت را ملاک رفتار امروز حکومت ها در عرصه داخلی و بین المللی عنوان کرد و افزود: به لحاظ نظری امروز دنیا به این نتیجه رسیده که انتقاد کردن حق انسان هاست در حالی که امیرالمومنین می گوید انتقاد وظیفه شماست و اگر بخواهیم مبنای واقعی اسلام را پیاده کنیم در واقع ما یک گام از دنیا جلوتریم.

او با اشاره به قرائت های مختلف از دین اسلام ، به برخی جریانات افراطی متحجر خشن در منطقه که به نام اسلام، زنان را می فروشند و با اره، سر می برند و نامش را جهاد اسلامی می گذارند، اشاره کرد و توجهات را به رفتار پیامبر (ص) پس از فتح مکه و بخشش عمومی جلب کرد و یادآور شد که پیامبر به گروه های تندروی آن روز که قصد انتقام داشتند، فرمود امروز، روز مهربانیست و اسلام واقعی را در همین رفتار پیامبر باید جست و جو کرد.

خاتمی تاکید کرد: ما جمهوری اسلامی و اجرای احکام اسلامی را می خواهیم و معتقدیم احکام اسلامی با اجتهاد نو می توانند متحول شوند و طبق دیدگاه های امام (ره) متناسب با زمان و مکان باشند.

** دفاع از آرا، حقوق و آزادی مردم

رییس بنیاد گفت وگوی تمدن ها در ادامه، محتوای جمهوری اسلامی از نگاه اصلاحات را حاکم بودن عدالت و اخلاق در جامعه عنوان کرد و افزود: باید از آرا، حقوق و آزادی مردم دفاع کرد.

وی در بخشی از سخنانش پایه های اصلی استقرار یک مردمسالاری و جمهوریت را بسط پایگاه های مدنی خواند و بر ضرورت ساماندهی این نهادها تاکید کرد و گفت: ما در مقام استقرار نظام مردم سالاری هستیم و حکومت وظیفه دارد این گروه ها و تشکل های غیردولتی را تقویت، هدایت و حمایت کند.

خاتمی با بیان اینکه نباید از نگرانی و بیم برخی تلفات به دلیل باز شدن فضا، جلوی اصل آزادی و فعالیت ها را گرفت یادآور شد: حکومت باید حوصله داشته باشد و برافروخته نشود.

**جامعه یک شبه دموکرات نمی شود

وی با اشاره به رشد جریان اصلاح طلب و نبودن دیدگاه های افراط گرایانه در بین اصلاح طلبان و برعکس وجود افراط در جریان مقابل، بیان کرد: خوشبختانه معدلی از اصلاح طلبان و اصولگرایان به یک نوع بلوغ فکری، رشد و اعتدال رسیده اند و این لازمه سیر جامعه در مسیر رشد است و جامعه یک شبه دموکرات نمی شود.

رییس بنیاد باران با ابراز امیدواری نسبت به اینکه ایران به سوی پیاده کردن ملاک های مردم سالاری حرکت کند اظهار کرد: نخستین کار این است که حکومت، خود تحمل کند تا تحمل جامعه را بالا ببرد؛ از دید اصلاح طلبان، انقلاب ما اسلامی است اما اسلامی که ما می شناسیم تمام مردم اعم از مسلمان و غیرمسلمان را شهروند این کشور می داند؛ عدالت و اخلاق در جامعه و ملاک های جمهوریت در آن جایگاه واحد دارد.

** روحانی در مقام اعلام موضع یک گام از رویکردهایش عقب نیامده است

خاتمی در پاسخ به برخی پرسش های دانشجویان درباره عملکرد دولت بیان کرد: آقای روحانی در مقام اعلام موضع یک گام از رویکردهایش عقب نیامده و دفاع کرده اند و با اینکه در تعامل با قوای دیگر احترام آنها را حفظ می کنند اما در عمل بر روی مواضع خود ایستاده است.

وی دولت روحانی را در برخی بخش ها به ویژه اقتصاد و سیاست خارجی موفق خواند و گفت: برخی جریانات اینها را قبول ندارند و نمی خواهند تحمل کنند و امکانات دارند و فعالیت می کنند اما آقای روحانی نیز ایستاده اند و امیدواریم در مذاکرات خارجی هم به نتیجه مطلوب برسند.

رییس جمهور پیشین ایران افزود: ما معتقد بودیم باید فضای امنیتی به فضای سیاسی تبدیل شود و زندانی سیاسی نداشته باشیم و سخت گیری ها و حصرها برداشته شود اما برخی جریاناتی هستند که حیات خود را در تداوم این فضای امنیتی می بینند و آقای روحانی هم نمی توانند واقعیت ها را یک شبه عوض کنند.

وی با یادآوری این نکته که رییس جمهوری یک روشنفکر نیست که فقط اظهارنظر کند و باید در عمل اقدام کند، افزود: اگر ما ببینیم این دولت راه خود را گم نکرده است و نسبت به روال خود تعهد دارد باید حمایت کنیم و سعی کنیم موفق باشد و مشکلاتش را درک کنیم.

خاتمی در مجموع دولت روحانی را دولت موفقی خواند و با بیان اینکه عقبگردی در مواضع روحانی نمی بیند تاکید کرد: البته مشکلاتی وجود دارد و در عملکرد همه دولت ها این مشکلات وجود دارد و نمی توان انتظار داشت که دولت بی عیب باشد.

وی این نکته را یادآور شد که ما در انتخابات شرکت نکردیم که دوستان ما روی کار بیایند، بلکه نظر ما این بود که روال ها و رویکردهای نادرست اصلاح شود و بحمدالله دولتی داریم که رویکرد خوبی دارد.

خاتمی در پاسخ به پرسشی درباره پایگاه مردمی اصلاح طلبان و نظارت بر نهادهای کنترلی بیان کرد: ما توسعه خواه و تحول خواهیم و می گوییم مبنای کشور و همه اختیارات و امکانات کشور برای یک گروه و جریان نباشد و البته نمی گوییم جریانات مخالف ما و حتی تندروها نباشند ولی در جای خود باشند نه صاحب کشور.

وی به اشتباه اصلاح طلبان در انتخابات 84 و جبران آن با عقلانیت اصلاحات در انتخابات 92 اشاره کرد و گفت: ما در انتخابات 92 دیدیم که روح مردم به جریان اصلاحات علاقه دارد و اگر ما متحد باشیم، مردم انتخاب می کنند بنابراین باید اتحاد خود را حفظ کنیم و ملاک را عقلانیت قرار دهیم و باید همگرایی عقلانی داشته باشیم.