راه خلاصی از گرداب تخلفات بورسیه ای
راه خلاصی از گرداب تخلفات بورسیه ای

دکتر جعفر توفیقی* از این رو وزارت علوم هم از همان بدو شروع کار دولت یازدهم اقدام به تهیه گزارش کرد. به تبعیت از این دستور رئیس جمهوری بود که وزارت علوم به بحث بورسیه های غیرقانونی ورود کرد. بنابراین بورسیه ها از موضوعات جدی در گزارش 100روزه بود. بنابراین انگیزه خاصی نبود که وزارت […]

دکتر جعفر توفیقی*

از این رو وزارت علوم هم از همان بدو شروع کار دولت یازدهم اقدام به تهیه گزارش کرد. به تبعیت از این دستور رئیس جمهوری بود که وزارت علوم به بحث بورسیه های غیرقانونی ورود کرد. بنابراین بورسیه ها از موضوعات جدی در گزارش 100روزه بود.

بنابراین انگیزه خاصی نبود که وزارت علوم بخواهد رأساً یا به زعم عده ای برحسب اغراض سیاسی به بحث بورسیه ها ورود کند اما شاید چون چالش های موجود در بحث بورسیه بیشتر بود، توجه مجلس و دولت و حتی جامعه علمی بیشتر به این سمت رفت. در بحث بورسیه های غیرقانونی قبل از شروع دولت یازدهم، سازمان بازرسی کل کشور هم وارد شده بود و گزارش های آن هم موجود است. در واقع، در بحث برخورد با بورسیه های غیرقانونی علاوه بر دولت، سازمان های نظارتی وارد شده بودند.

به نظر من وقتی پای قانون و مقررات به میان می آید همه باید متفق القول و وحدت نظر داشته باشند. آنچه وزارت علوم در مسأله بورسیه ها اعلام کرد این مسأله مهم بود که در مواردی ضوابط و مقررات رعایت نشده است. وزارت علوم از ابتدا عزم آن را داشت مانع نگاه سیاسی به بورسیه ها شود. اساساً سبک مدیریتی کسانی که در دولت یازدهم این مسئولیت را گرفتند دوری از کشاکش سیاسی بوده است.

مدیران وزارت علوم صرفاً براساس تکلیفی که از ناحیه دولت احساس می کنند، آسیب ها و چالش های وزارت را ارزیابی و گزارش کرده اند. حساسیت وزارت علوم در ماجرای بورسیه ها به این معنا بود که دراین مجموعه علمی از قانون تبعیت شود. طبق بررسی وزارت علوم بیش از 3 هزار بورسیه وجود داشت که خلاف ضوابط بوده است. بررسی های بعدی هم همین قضیه را تأیید کرد. خوشبختانه تا به امروز عکس العمل هایی که نسبت به رفع بی قانونی در قضیه بورسیه نشان داده شده مثبت بوده و حتی تعدادی از نمایندگان مجلس با وزارت علوم همصدایی داشتند و تأکید کردند که حتماً تکلیف این موارد تخلف باید روشن شود.

به نظر من تعدادی هم که مخالف با ادامه بررسی بورسیه ها هستند، شاید تصور می کنند که وزارت علوم دنبال اهداف سیاسی است در حالی که اگر بیطرفانه و منصفانه در پرونده بورسیه نگاه شود ، چاره ای جز پذیرش بررسی های وزارت علوم نخواهند داشت. آنچه مسلم است در این موضوع، مجلس و دولت باید وحدت نظر داشته باشند تا تخلفات به طور ریشه ای بررسی و با خاطیان برخورد شود.

بورسیه، در نظام آموزش عالی ما از سال ها پیش رایج بوده و حتی در دوران پیش از دولت نهم و دهم ضوابط و مقررات روشن بر امور بورسیه حکمفرما بوده است و هیچ وقت تخلفی نیز با این گستردگی رخ نداده است. من در خصوص ماجرای بورسیه ها، خلأ قانونی چندانی را حس نمی کنم. ضوابط و قوانین موجود به اندازه کافی واضح و گویا است و تنها مسئله باقیمانده این است که باید مجریان به قوانین پایبند باشند. قانونمداری دراستفاده از امتیاز بورسیه ها تنها راه پیش روی ما برای برون رفت از گرداب تخلفات بورسیه ای است.

*استاد دانشگاه تربیت مدرس/ روزنامه ایران