تداوم مشارکت سیاسی زمینه تحقق توسعه پایدار

زنان و مشارکت سیاسی

نویسنده : سیده فائزه روحانی طباطبائی*

بحث مشارکت سیاسی زنان در آستانه‌ی انتخابات‌ها مخصوصاً انتخابات مجلس و شورای شهر به یکی از موضوعات داغ رسانه‌ها و محافل سیاسی بدل می‌شود. امّا متأسفانه پس از آن به دست فراموشی سپرده می‌شود و تا دور دیگر انتخابات بایگانی می‌گردد.
به طور کلی حضور فعالانه افراد در صحنه‌های مختلف جامعه و به اصطلاح مشارکت سیاسی و اجتماعی آنان از عوامل بسیار مهم و حیاتی در امر توسعه اجتماع به حساب می‌آید.
هر جامعه‌ای برای تحقق اهداف توسعه‌گرایانه، بایستی از تمامی منابع انسانی خود بهره گیرد. زنان هر جامعه نیروی محوری و بنیادی محسوب می‌شوند که اشتغال و فعالیت آنان دوشادوش مردان به عنوان بخشی از جمعیتِ فعال جامعه تأثیر فراوانی در رشد، توسعه و سازندگی جامعه دارد.
بر اساس آمارهای رسمی کشور، بیش از نیمی از جمعیت ۷۰ میلیونی جامعه ایران را زنان تشکیل می‌دهند. در چند دهه گذشته جامعه ایران تحولاتی را از سر گذرانده و با آگاهی و گسترش آموزش عالی، آنان توانمندی‌های خود را ارتقا داده‌اند. امّا با وجود ارتقاءآگاهی‌های اجتماعی و دانش و مهارت‌های تخصصی هنوز هم زنان سهم قابل توجهی در مشارکت‌های سیاسی و سطوح کلان مدیریتی کشور ندارند.
اگر مشارکت سیاسی را به معنای شرکت آگاهانه در امور حکومتی و دخالت در اداره امور جامعه بدانیم مشارکت سیاسی عالی‌ترین فعالیت اجتماعی و اساس زندگی اجتماعی به شمار می‌رود. مشارکت سیاسی حق همه‌ی مردم است و مشارکت زنان به این دلیل از اهمیت و ارزش برخوردار است که بی‌عدالتی‌ها و نابرابری‌ها را تقلیل داده و بستری مناسب برای ایجاد توسعه پایدار ایجاد می‌کند.
چنانچه سلسله مراتب مشارکت سیاسی را از پایین‌ترین سطح تا بالاترینِ آن به این صورت در نظر بگیریم؛ عدم درگیری در سیاست، رأی دادن، مشارکت در بحث‌های سیاسی غیررسمی، عضویت انفعالی در سازمان یا حزب سیاسی، مشارکت در اجتماعات عمومی، تظاهرات و … عضویت فعال در سازمان یا حزب سیاسی و نهایتاً داشتن مقام رسمی سیاسی (حکومتی)، خواهیم دید که سهم زنان از سطوح بالایی بسیار ناچیز و عمدتاً به سطوح اولیه محدود می‌گردد.
برای محدود ماندن مشارکت سیاسی زنان دلایل متعددی را می‌توان برشمرد. از جمله‌ی آنها:
– رسم و رسوم و دیدگاه‌های فرهنگی و اجتماعی که منجر به حضور زنان در فعالیت‌هایی می‌شود که آنها را از مشارکت در عرصه‌ی سیاست باز می‌دارد.
– موقعیت‌های محدود زنان در مشاغل اجتماعی
– ناتوانی احزاب سیاسی از دیدن زنان به عنوان کاندیداهای مناسب
– سلطه‌ی مردان در سیاست که موجب شده است که سیاست را پدیده‌ای غیرزنانه بدانند و بدتر از آن این تفکر که سلطه‌ی مردان بر سیاست امری طبیعی است.
– فقدان یک ارگان مشخص که وظیفه‌ی شناسایی موانع حاصل از تبعیض‌های جنسیتی بر سر راه زنان را به منظور حمایت از آنان در راستای برطرف شدن مشکلاتی که در کمپین‌های خودشان دارند بر عهده داشته باشد.
– بالا بودن هزینه‌ی فعالیت سیاسی برای زنان
و عوامل بسیار دیگر که در این مقال نمی‌گنجد.
در اینجا اشاره به این نکته ضروری است که به طور کلی مشارکت افراد در امور سیاسی به عنوان یک رفتار در قدم اول نیازمند کسب اطلاع، ایجاد شناخت و یادگیری در خصوص اهمیت و چگونگی آن می‌باشد که این مهم بر عهده‌ی ارگان‌های مختلف سیاسی در جامعه از جمله احزاب و تشکل‌های سیاسی است.
ولی متأسفانه به دلیل فعالیت‌های مقطعی احزاب و عدم تلاش‌های مستمر آنان همین گام نخست با اشکالات زیادی مواجه شده و نتیجتاً به ثمر نمی‌رسد.
به اعتقاد نگارنده انجام فعالیت های غیر سازمان یافته و پراکنده در زمینه ی آموزش های سیاسی و جلب مشارکت زنان هرچند خالی از تاثیر نبوده است اما نتوانسته است زنان را در احقاق حقوق سیاسی شان یاری رساند. این امر مستلزم راه اندازی برنامه های استراژیک و بلندمدت در زمینه آموزش حقوق سیاسی زنان، حمایت و تقویت نقش نهادهای مدنی و احزاب سیاسی به ویژه نهادها و احزابی که برنامه های مستمر در زمینه آموزش های سیاسی و تقویت مشارکت زنان دارند و پرهیز از برخوردهای سلیقه ای، گسترش برنامه های آموزشی و آگاهی بخشی سیاسی در میان اقشار مختلف زنان و مواردی ازین دست، میباشد.
بنابراین بحث داغ پیرامون مشارکت سیاسی زنان در انتخابات پیش رو و سهم خواهی زنان در انتخابات مجلس و بررسی تاریخچه ی حضور زنان در ادوار پیشین و … اگرچه می تواند در هموارسازی راه پیش رو موثر افتد ولی برای آنکه به اهداف بلندمدت خود نایل آید و به تغییر دیدگاه به حضور زنان در فضای سیاسی کشور منجر گردد و زنان را در احقاق حقوق سیاسی شان یاری رساند، می باید پس از فضای این روزهای انتخابات همچنان ادامه یابد و به عنوان یکی از اهداف اساسی توسعه پایدار مد نظر قرار گیرد و مجدانه پیگیری شود.

*عضوشورای مرکزی سازمان جوانان مجمع نیروهای خط امام اصفهان

نوشته شده توسط خط امام در پنجشنبه, ۲۷ آذر ۱۳۹۴ ساعت ۱۰:۴۳ ق٫ظ

دیدگاه

Time limit is exhausted. Please reload CAPTCHA.